
Ni Vhioly B. Rosatazo
MANILA — Hindi lamang sa loob ng silid-aralan nagtatapos ang responsibilidad ng pamahalaan sa mga guro. Hindi rin dapat matapos sa pagbibigay ng ayuda o agricultural assistance ang suporta sa mga magsasaka at nag-aalaga ng hayop.
Ito ang mensaheng mababakas sa dalawang panukalang batas na inihain ni Congressman Salvador Aquino Pleyto sa 20th Congress—ang House Bill No. 10224, o Public School Teachers’ Housing Act, at House Bill No. 10675, na naglalayong gawing mandatory ang appointment ng municipal veterinarian sa bawat bayan sa bansa.
Magkaiba ang sektor na tinutugunan ng dalawang panukala, ngunit iisa ang prinsipyo: ang serbisyo ng gobyerno ay dapat direktang tumugon sa aktuwal na pangangailangan ng mamamayan.
Hindi dapat guro ang nagtitiis sa sariling tahanan, ayon kay KA ADOR
Sa HB 10224, kinikilala ang matagal nang suliranin ng maraming public school teachers pagdating sa abot-kaya at disenteng pabahay.
Ang guro ang nagtuturo sa ating mga anak. Siya ang gumigising nang maaga, naghahanda ng lesson, nagtuturo, gumagawa ng pagsusulit, nag-aasikaso ng dokumento at madalas ay gumagawa pa ng mga gawaing lampas sa oras ng klase.
Ngunit sa likod ng lahat ng ito, marami pa rin ang humaharap sa problema sa tirahan.
Ayon sa explanatory note ng panukala, dahil sa katamtamang sahod at patuloy na pagtaas ng presyo ng real estate, may mga gurong napipilitang umupa sa hindi magandang kondisyon, manirahan nang malayo sa kanilang paaralan o kumuha ng high-interest loans na lalong nagpapabigat sa kanilang take-home pay.
At kapag malayo ang bahay sa paaralan, hindi lamang pera ang kapalit. Oras, lakas at kalusugan ang nauubos.
Mahabang biyahe araw-araw. Siksikan sa pampublikong transportasyon. Pagod pagdating sa paaralan at pagod muli sa pag-uwi.
Kaya nais ng panukala ni KA ADOR na magkaroon ng isang comprehensive, accessible at affordable housing program na partikular para sa active public school teachers.
Kabilang dito ang low-interest housing loans, subsidized amortization at mga housing project na malapit sa public schools.
Ang layunin ay malinaw: maitaas ang living standards ng mga guro, mapatatag ang kanilang pinansyal na kalagayan at mahikayat silang manatili sa propesyon.
Sapagkat kung ang guro ay may disenteng tahanan at mas maayos na seguridad sa buhay, mas may pagkakataon siyang maituon ang kanyang panahon at lakas sa pinakamahalagang tungkulin—ang pagtuturo.
Veterinarian sa bawat munisipalidad
Samantala, ibang problema naman ang tinutugunan ng House Bill No. 10675.
Sa panukalang ito, nais ni KA ADOR na amyendahan ang ilang probisyon ng Republic Act No. 7160 o Local Government Code of 1991 upang gawing mandatory ang appointment ng Municipal Veterinarian Officer sa lahat ng municipalities sa Pilipinas.
Mahalaga ito lalo na sa mga agricultural communities kung saan malaking bahagi ng kabuhayan ng pamilya ang nakasalalay sa livestock at poultry.
Sa kasalukuyang sitwasyon, ayon sa explanatory note ng panukala, ang appointment ng veterinarian officer ay mandatory para sa provincial at city governments, ngunit optional para sa municipal governments.
Dito nakikita ang isang malaking puwang sa serbisyo.
Maraming backyard livestock raisers, maliliit na poultry farmers at pet owners ang nasa mga munisipalidad na maaaring limitado ang access sa licensed veterinary professionals.
Kapag may nagkasakit na hayop, hindi lahat ay may kakayahang bumiyahe sa malayong lugar o magbayad para sa pribadong veterinary service.
Ang problema ay hindi lamang tungkol sa isang alagang hayop.
Kapag hindi agad natukoy at nakontrol ang isang nakahahawang sakit, maaaring maapektuhan ang kabuhayan ng magsasaka, suplay ng pagkain at kalusugan ng komunidad.
Binanggit mismo sa panukala ang mga panganib na dulot ng mga sakit gaya ng African Swine Fever, Avian Influenza, Rabies at Foot-and-Mouth Disease.
Mas mabuting maagapan kaysa habulin ang outbreak
Dito nagiging mahalaga ang pagkakaroon ng municipal veterinarian.
Hindi dapat naghihintay ang pamahalaan na sumiklab muna ang isang outbreak bago kumilos.
Ang isang permanenteng municipal veterinary office ay maaaring magsilbing unang linya ng serbisyo sa mga komunidad—para sa monitoring, prevention, disease control at technical assistance sa mga livestock raisers at iba pang animal owners.
Sa ilalim ng panukala, malinaw na isasama ang municipal veterinarian sa mga kinakailangang opisyal ng bawat munisipalidad.
Magtatalaga rin ng kinakailangang pondo ang mga LGU para sa paglikha ng posisyon at tanggapan, habang maaaring tumulong ang mga pambansang ahensiya gaya ng Department of Agriculture (DA) at Department of the Interior and Local Government (DILG) sa technical at operational support sa transition period.
Batas na nakatingin sa pang-araw-araw na buhay
Kapansin-pansin sa dalawang panukala ni Pleyto na hindi lamang malalaking pambansang proyekto ang binibigyang pansin.
Sa HB 10224, isang guro ang maaaring makinabang sa mas abot-kayang tahanan.
Sa HB 10675, isang magsasaka ang maaaring magkaroon ng mas mabilis na access sa beterinaryong serbisyo kapag nagkasakit ang kanyang mga alagang hayop.
Maliit man itong tingnan kumpara sa malalaking isyung pambansa, malaki ang epekto nito sa ordinaryong pamilya.
Dahil ang isang guro na hindi na kailangang mangamba sa kanyang tirahan ay mas may pagkakataong magampanan nang maayos ang kanyang tungkulin.
At ang isang magsasakang may access sa beterinaryong serbisyo ay mas may pagkakataong maprotektahan ang kanyang kabuhayan.
Sa huli, ang tunay na sukatan ng isang panukalang batas ay hindi lamang kung gaano kaganda ang nakasulat sa papel.
Ang tunay na tanong ay:
Kapag naging batas ito, may mababago ba sa buhay ng karaniwang Pilipino?
Sa dalawang panukalang inihain ni Pleyto, ang sagot na nais nitong iharap ay malinaw—oo. Kung maisasabatas at maipatutupad nang maayos, ang proteksyon sa guro at proteksyon sa kabuhayan ay maaaring maging konkretong serbisyo, hindi lamang pangako.
elamigo/